X
تبلیغات
رایتل

اصول انبارداری و مدیریت انبار

مفاهیم انبار و انباداری و آموزش مدیریت انبارهای صنعتی و کنترل موجودی و روش های خرید و حسابداری انبار

مدیریت انبار فروشگاه های بزرگ و زنجیره ای



قبل از مطالعه این بخش اطلاعات مبنایی اصلی و تکمیلی در قسمت "برخی مباحث مدیریت انبار" و "برخی مباحث مدیریت خرید و تدارکات" بیان شده است در ادامه مطالبی مختص فروشگاه های زنجیره ای بزرگ مطرح می شود.



نحوه عرضه کالا  در فروشگاه های زنجیره ای (Chain stores):

در فروشگاه های زنجیره ای لازم است که موجودیها به طور منظم گردش داشته و همواره کالاهای تازه و فاسدنشدنی در دسترس فروش باشد، بدین روش که از اولین موجودیها، اول استفاده می شود، روش "اولین صادره از اولین وارده" یا FIFO  گویند یعنی اجناسی که از تامین کنندگان وارد می گردند به ترتیب ورود مصرف گردند زیرا ورودی قدیمی تر به مرحله فساد نزدیکتر از ورودی های جدید می باشد لذا ورودی های قدیمی می بایست عرضه و بعدا ورودی های جدید جایگزین عرضه شوند. اما در برخی موارد، ‌روش اولین صادره آن معمولاً از آخرین محموله وارده که در سطح اولویت بالاتر قرار گرفته است، صورت می گیرد، ‌به روش "اولین صادره از آخرین وارده"LIFO گویند، از این روش موقعی که آخرین ورودی دارای تاریخ انقضاء زوتر نسبت به محموله های قبلی باشد، استفاده می شود، در صورتی که از لحاظ تاریخ مصرف یا ترکیب شیمیایی کالاها ماندن آنها اشکالی نباشد می توان از هر یک از دو روش مصرف انتخابی نیز بهره جست، ولی همیشه بهترین راه روش FIFO است.

اجناس دارای تاریخ انقضاء زودتر، در جلوی اجناس با فرجه تاریخ انقضاء طولانی تر چیده می شود.


برای تحت کنترل گرفتن تاریخ انقضاء اجناس نیاز به یک بانک اطلاعاتی از کلیه کالاهای موجود در سطح انبار و فروشگاه می باشد و از آن جهت برنامه ریزی استفاده نمود و کالاهای تاریخ گذشته از سطح فروشگاه جمع آوری گردند.

لازم است تاریخ انقضاء اقلام ورودی چک شود و فرجه فروش این کالاها مشخص و در صورتی که این کالاها در فرجه مناسب قابل عرضه به مشتری نمی باشد می بایست در بدو ورود به تامین کننده برگشت شود.


فروشگاه باید دارای سیستم ارزیابی تامین کنندگان معتبر باشد و در خرید کالاها از تامین کنندگان از لحاظ کیفی و بسته بندی، دارا بودن قیمت و بارکد و تاریخ تولید و انقضاء چک شده و در سیستم ارزیابی تامین کنندگان اعمال شود، کالاهای بی کیفیت برگشت شده و خرید از تامین کنندگان نامعتبر متوقف گردد.


کالاها براساس برند و کیفیت الویت بندی شده و در شارژ انبار اولویت با برندهای اصلی و مطرح خواهد بود و سازمان می بایست لیست شرایط بسته بندی مناسب تشخیص خود را جهت اعمال در تولیدهای آینده توسط تامین کننده برای آنها ارسال نماید.


برای کالاهایی که دارای لیبل بارکد و قیمت نمی باشند لیبل صادر (شامل نام کالا، مقدار، بارکد، تاریخ انقضاء، قیمت و...) و بر روی هر واحد کالا الصاق گردد.



کنترل موجودی فروشگاه:

پیاده سازی یک سیستم کنترل موجودی که موجودی سطح فروشگاه و انبار را تواما نگهداری کند و قابل ردیابی هم باشد الزامی است، این روش باعث کاهش هزینه‌ها در مدیریت زنجیره تامین شده و امکان دنبال کردن حرکت کالا از تامین تا انبار و توزیع در فروشگاه فراهم می کند و قابلیت ساده سازی فرآیند تامین فراهم و به حفظ سطح موجودی مناسب و پیگیری محصولات فروش رفته و فروش نرفته کمک می‌کند.


با توجه به حجم بالای ورود و خروج کالا در فروشگاه‌های زنجیره‌ای‌، شارژ به موقع موجودی و سفارش کالاهای دارای کمبود از تامین‌کننده و دریافت آن، می‌تواند در سودآوری بنگاه بسیار موثر باشد. کنترل موجودی در سطح انبار (مراجعه شود به مبحث کنترل موجودی انبار از ضفحه نخست) امکان تعریف نقطه سفارش کالا را در سطح فروشگاه و صدور آنی درخواست خرید در صورت کسری بر مبنای آن را فراهم می‌آورد.

از طرف دیگر می‌توان موجودی کالاها را به اطلاع تامین کننده رساند (خط مشی مدیریت موجودی توسط فروشنده VMI) و مدیریت موجودی در انبار بعهده تامین کننده کالا گذارده می شود، سازمان تمامی امکانات و شرایط لازم برای دسترسی تامین کنندگان به سیستم و موجودی انبار،فراهم می آورد و فروشنده با توجه به کسری موجود در فروشگاه کالا را در فرجه زمانی مناسب  ارسال می کند. (جهت اطلاعات بیشتر مراجعه شود به "مباحث کنترل موجودی - بخش دوم").



کنترل موجودی بر اساس سیستم کانبان:

کانبان یعنی: به ازای مصرف به اندازه حجم کانبان (هر کانبان متناسب با مصرف چند روزه و یا هفتگی و... می تواند باشد)، به همان اندازه سفارش خرید  کالا دادن.


بدین صورت که فروشگاه به تامین کننده مقدار سفارش ماهانه یا سالانه خود را ارسال می کند ودر آن سفارش، برنامه زمان بندی تحویل را طبق هر اعلام کانبان برای تامین کننده مشخص می کند و با وی توافق کرده که پس از آزادسازی هر کانبان یا سفارش تامین کننده در قالب یک فرجه زمانی مناسب (مثلا ۴۸ ساعته) موظف به تامین آن است و تامین کننده موظف است برنامه تحویل های خود را به گونه ای تنظیم نماید که حداکثر در زمان مشخص شده محموله را تحویل نماید، محوله ها به صورت کانبان، پس از ورود به فروشگاه بلافاصله در قفسه ها چیده و به فروش می رسد هدف از این روش کاهش میزان موجودی انبار و در نتیجه کاهش حجم ریالی ذخیره کالا در انبار می باشد.(جهت اطلاعات بیشتر مراجعه شود به "مباحث کنترل موجودی - بخش دوم")



انبارش کالا در فروشگاه:

متفاوت بودن ترتیب و طبقه‌بندی کالاهای مختلف با تعداد مراجعات به آنها و بسته به نیازهای مختلف خریدار و ملاحظاتی از جمله زیبایی، سرگرمی و ... متناسب است. کالاها تا حد امکان داخل قفسه مناسب و بصورت زیبا و یکریخت چیده شده و هر نوع کالا در قفسه دارای یک لیبل بزرگ الصاق شده به قفسه شامل نام کالا، مارک، قیمت و ... باشد، دو کالای مجاور در قفسه کاملا از هم جدا چیده شده و تا حد امکان دارای جدا کننده باشند، فضای راهروهای دسترسی می بایست مناسب و دارای فضای کافی تردد باشند.


برای بسیاری از مشتریان صرف زمان کم برای خرید مهم است آنها می خواهند که بتوانند کار خود را بسیار سریع در فروشگاه انجام دهند، لذا اجناس مربوط به کالاهای دارویی، سلامت، بهداشتی و آرایشی و... که مصرف عمومی دارند می بایست نزدیک قفسه های اصلی خشکبار و مواد غذایی باشند، با این کار سطح دید و دسترسی سریع مشتری را ارتقا داده ایم و سیستم هدایت و دسترسی به قفسه‌ها را طوری ایجاد کردیم تا به دسترسی سریع‌تر مشتری به کالا در تمام نقاط فروشگاه کمک کند و همچنین کالاهای دارای مشتری زیاد نزدیک درب ورودی و خروجی قرار گرفته، کالاهای سنگین و کالاهای دارای شرایط خاص نگهداری (مانند بستنی که بلافاصله بعد خروج از یخچال آب می شوند) نزدیک درب خروجی قرار گیرند.


جهت تمامی کالاهای موجود در فروشگاه می بایست شرایط انبارش و نگهداری تعریف شود که شامل شرایطی است که از فاسد شدن، دفرمه شدن، خارج شدن از شرایط کیفیت، تغییر شکل ظاهری جلوگیری می کند و این شرایط انبارش در سطح فروشگاه پیاده سازی می شود.



نقشه جانمایی (Lay out):

یکی از مهم ترین روش های مدیریت انبار و فروشگاه، استفاده از نقشه جانمایی است، که ابتدا بصورت یک نقشه ترسیم و سپس بصورت یک بانک اطلاعاتی از موقعیت مکانی (Location) تمامی کالاها در سطح انبار پیاده سازی می شود (مراجعه شود: "به برخی مباحث مدیریت انبار") بدین صورت موقعیت هر کالا در سطح انبار و فروشگاه از قبل مشخص شده و به صورت بانک اطلاعاتی نگهداری می شود و با جستجو در بانک اطلاعاتی موقعیت تمامی کالاها همراه مشخصات آنها قابل ردیابی است.


شکل های زیر نشان دهنده آدرس دهی در فروشگاه: